Vriezenveners in Rusland

D.G. Harmsen

Uitg. eigen beheer?, hardcover met stofomslag, geillustreerd.
Stofomslag is wat beschadigd, witranden licht verkleurd.

VOORWOORD

De nauwe relatie, die het dorp Vriezenveen vanaf het begin der achttiende eeuw tot het einde der negentiende en nog het begin der twintigste eeuw met St. Petersburg onderhield, heeft reeds lang de aandacht van ver­schillenden in den lande op zich gevestigd.

Het is ook een merkwaardig feit, dat het juist dit Overijsselse dorp is geweest, dat gedurende een zo lange periode zoveel van zijn inwoners naar Rusland heeft zien vertrekken om daar een plaatselijke handel te drijven. Gedurende tientallen van jaren vormden zij de meerderheid van de Nederlanders, die in St. Petersburg verblijf hielden.

De laatste resten in Rusland uit deze tijd werden door de bolsjewistische revolutie vernietigd.

Het is de vereniging "Oud-Vriezenveen" geweest, en speciaal haar secretaris, de heer J. Hosmar, die veel moeite heeft gedaan om de nog in Vriezen veen aanwezige sporen uit deze tijd te verzamelen, ten einde de herinnering aan deze, voor Vriezenveen toch altijd roemrijke periode, niet geheel verloren te laten gaan.

In het kader daarvan ontving ik als een der laatsten, die aan deze handel nog persoonlijk hebben deelgehad, van haar het verzoek de mij ,daarover bekend zijnde gegevens te boek te stellen.

Toen ik eenmaal daarmede begonnen was, bleek mij hoe weinig diepgaand de sporen zijn, die het dagelijks leven van een ieder in de geschiedenis trekt, en hoe broos de samenhang is tussen het heden en het verleden. De persoonlijke herinneringen bleken niet in staat te zijn, ook maar een enigszins bruikbaar inzicht te geven in de werkelijke betekenis van het onderwerp. Daarbij bleken sinds jaren gevestigde meningen over ver­schillende zaken reeds bij een eerste ernstig contact onhoudbaar.

De taak, die ik mij gesteld had, bleek veel omvangrijker te zijn, dan ik vermoed, en dan ik in eerste instantie bedoeld had. Maar zodra ik dieper op de zaak inging, bleek mij tevens dat reeds velen vóór mij gegevens over het onderwerp hadden verzameld en hier en daar gepubliceerd. Het was vooral de heer L. Jonker, die zich diepgaand voor het onderwerp had ge­interesseerd en die o.a. een vrij volledig register had samengesteld van de personen, die in de loop der jaren aan deze Vriezenveense handel hadden deelgenomen. Het is op deze gegevens, dat ik mijn onderzoek heb kunnen voortbouwen. Bij gebreke daarvan zou het mij onmogelijk zijn geweest een enigszins volledig overzicht over de materie te krijgen.

Een speciaal woord van dank zou ik in dit verband willen richten tot Dr. Erik Amburger te Giessen, lector aan de Universiteit van Marburg, zelf afstammeling van een oud Duits koop mans geslacht te St. Petersburg, die in zijn "Forschungsstelle für Russische Geschichte" over veel verstrooide gegevens uit Russische bronnen beschikt, ook over de daar werkzame Vriezenveners, en die mij daarvan in ruime mate deelgenoot maakte.

Toch zijn er nog honderden brieven uit oude familiedossiers nodig geweest ....................................