Oude fabrieks- en bedrijfsgebouwen in Overijssel

Uitgave in de serie jaarboeken Overijssel

Dekkers G., Wiersma H.

Tekeningen: Kroeze P.

Uitgeverij Waanders-Zwolle

Hardcover met stofomslag, geïllustreerd met foto's en tekeningen

Oude fabrieks- en bedrijfsgebouwen in Overijssel
Dit is een boek over fabrieken en bedrijfsgebouwen in Overijssel uit de 19e en vroege 20e eeuw. Wij kozen dit onderwerp, omdat het belangrijk is en steeds meer belangstelling trekt.
Belangrijk, omdat het verbonden is met de meest ingrijpende omwenteling, die het mensdom - ook in onze provincie - ooit heeft meegemaakt: de overgang van de agrarische naar de industriële samenleving. Belangstelling trekkend, omdat niet alleen de deskundige, maar ook een breed publiek gaat beseffen, dat het hier gaat om getuigen - helaas meestal stille getuigen - van die omwenteling.
Tot voor kort zag men ze eigenlijk 'over het hoofd'. We vonden ze nog zo 'gewoon', dat we er het visueel boeiende, de historische symboolwaarde, soms het 'mooie' niet aan afkeken.

Wat dit boek nu wil, is in de eerste plaats, de mensen leren kijken naar deze fabrieken en bedrijfsgebouwen, door met foto's en tekst, de grote lijnen van anderhalve eeuw ontwikkeling er van aan te geven. Daarbij wordt dan gewezen op aspecten als: het functionele, het esthetische en de mogelijkheden tot behoud.

Dan blijkt dit Overijsselse boek trouwens wel zeer Overijssels te zijn. Want toen de industriële verwerking van katoen en het gebruik van de stoommachine als krachtbron voor de industrie uit Engeland, in de vorige eeuw, naar ons land overkwamen, en hun eigen type gebouwen. meebrachten, was het voornamelijk het Overijsselse gewest Twente waar aldus een nieuwe ontwikkeling werd ingezet. Een ontwikkeling, die ook in het bouwen voor de industrie in andere takken van bedrijvigheid dan de textiel medebepalend is geweest. Een ontwikkeling, die zich eveneens kenmerkt door een steeds grotere schaal van bouwen en door invoering van nieuwe bouwmaterialen: eerst gietijzer, dan staal en beton. En dan zijn er nog de energiebronnen, de overgang van stoom op stroom, die hun inv loed op het industriële bouwen hebben gehad.

Over de 'echte', grote fabrieken gaat het in de eerste plaats in dit boek, dat de duidelijkheid van de grote lijnen stelt boven een warrige en nauwelijks mogelijke volledigheid, waarbij door de 'bomen' het zicht op 'het bos' wordt ontnomen aan de lezer. Dat is ook de reden, dat in dit boek moet worden afgezien van een inventarisatie, ofschoon die in voorgaande themaboeken van de Overijsselse Jaarboekenreeks steeds was voorzien.