Ootmarsum Dichterbij. Portret van een Twents stadje.

Adriaan Buter

Uitg. VVV Ootmarsum, softcover, foto's.

Twee stenen leeuwen houden nu al zo'n veertig jaar de eer van Ootmarsum hoog. Op de hoek van het kerkplein heffen zij het gekroonde stadswapen, dat mèt die leeuwen, met twee jaartallen en een stapeltje veldkeien een simpel monument je vormt.

Met het zoeken van historische monumenten heeft de vreemdeling het in Ootmarsum bepaald niet moeilijk. De stoere kerk, het pikante raadhuis, de sierlijke stadspomp, eerbiedwaardige patriciërsgevels, gerestaureerde en herbouwde vakwerkhuizen, putten van Bentheimer steen, kleinodiën uit de schatkamers van de sacrale en de volkskunst. Ootmarsum heeft zijn monumenten op bijna elke straathoek. Liefde tot het verleden, inspanning en ijver om het eigen, historisch gegroeide cultuurbezit te behouden en te versterken, dat zijn wel de opmerkelijkste trekken in het karakter van deze stad..
Die simpele wapensteen bij de kerk is een klein, maar sprekend trekje in het stadsportret.

De ingehouwen jaartallen herinneren aan de gebouwen, die ooit door deze steen gesierd werden, maar het belangrijkste jaartal is niet vermeld. We ontcijferen 1684; dat was het bouwjaar van de 'Nederduitse' school, die eenmaal op deze plek stond. Het jaartal in het midden, 1876, geeft aan, wanneer de school gesloopt werd. De steen verhuisde toen naar een ander gebouw, maar toen ook daar de slopershamer ingezet werd, scheen zijn lot bezegeld te zijn. Hij werd veroordeeld om tot puin geklopt, als wegverharding dienst te doen.

De naam van de burgemeester, die dit oordeel uitsprak, worde aan de vergetelheid prijs gegeven, maar de man, die uit liefde voor zijn stad het burgemeesterlijk bevel trotseerde, blijve voortleven als pionier van de plaatselijke heemschut. Het was de gemeentearbeider Bernard Bodde. Hij begroef de steen, tot het gevaar voorbij was! Het is allemaal nog maar net verleden tijd, maar Bodde's heldendaad behoort al tot Ootmarsurns sagenschat.

Het wemelt van verhalen in en om Ootmarsum. Wie er rondzwerft, kan ze beluisteren op elke straathoek en onder elke boom. Overal in dit Twentse landschap spreken de stenen en fluistert het groen over al wat voorbij ging en al wat is gebleven. Dit boek wil die verhalen verstaanbaar maken. De geest van Ootmarsum nader te brengen tot zijn bezoekers, is het doel van dit 'portret', een grondige bewerking van mijn 'Kralen aan een rozenkrans' (1969). Elk weerzien met Ootmarsum stapelt de vreugde van de herkenning op het plezier van de herinnering. Zo althans is het mij steeds vergaan. Moge dit meest Twentse stadje van alle Twentse steden en dorpen ook veel lezers nader komen door dit 'Ootmarsum dichterbij'. Dank aan V.V.V. Ootmarsum voor de royale wijze waarop zij het boek opnieuw heeft willen uitgeven!

Voorjaar 1980,
Adriaan Buter.