Mijne reisportefeuille of omzwervingen door Overijssel in het najaar van 1846. Ernstig en luimig verteld door H. Boom

H. Boom

Uitg. J.J. Tijl, hardcover met stofomslag


TER INLEIDING
In het jaar 1847 verscheen bij den Boekhandelaar J. J. Tijl te Zwolle het merkwaardige boek, dat den titel draagt: „Mijne Reisportefeuille, of Omzwervingen door Overijssel in het najaar van 1846, ernstig en luimig verteld door, H. Boom, neef van den Drentschen assessor".

De schrijver was destijds redacteur der „Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant". Dit boek is zeldzaam geworden en daarom weinig meer bekend. Geruimen tijd geleden kwam er te Enschede toevallig een exemplaar voor den dag, dat weldra van hand tot hand ging en gretig werd gelezen.

Er hebben toen plannen bestaan om het werkje te laten herdrukken, zelfs deed mij destijds wijlen de heer H. J. E. van Heek na lezing spontaan de toezegging een groot bedrag voor zoo'n eventueelen herdruk ter beschikking te willen stellen, zóó had de inhoud hem bekoord. Daar is toen helaas niet van gekomen, maar nu heeft de N.V. Drukkerij en Uitgeverij van de Erven J. J. Tijl te Zwolle het plan opgevat dit aardige boek van den toenmaals 36-jarigen redacteur der „Zwolsche Courant" uit het midden der 19e eeuw opnieuw te laten drukken. Ik juich dit plan ten zeerste toe en voldoe gaarne aan het tot mij gericht verzoek iets over het boek en zijn schrijver mede te deelen.


De bijzonderheden over den laatste ontleen ik aan het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek onder redactie van dr. P. C. Molhuysen en prof. P. J. Blok en aan een artikel „Taal en Karakter der Drenthen" door dr. J. Bergsma in den Nieuwen Drentschen Volksalmanak van 't jaar 1919, blz. 140 e.v. Het oud-archief te Assen loopt, naar de Rijksarchivaris aldaar mij welwillend mededeelde, slechts door tot 1815, daarin is dus daaromtrent niets te vinden.

Harm Boom, journalist en schoolopziener, werd geboren 1 December 1810 te Gramsbergen en overleed te Assen 12 Juni 1885. Zijn ouders waren Jannes Boom, onderwijzer te Gramsbergen en Janna Beenen. Ook de zoon werd aanvankelijk voor het onderwijs opgeleid, maar veranderde later van betrekking. Na eerst elders als journalist werkzaam te zijn geweest, werd hij in 1846 redacteur der „Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant" en drie jaar later mede-redacteur der „Amsterdamsche Crt." Ook van „de 's Gravenhaagsche Nieuwsbode" (na 1856 „Residentieblad") en van „De Nederlander" was hij een poos lid der redactie, destijds wonende in Den Haag. In 1858 vestigde Boom zich metterwoon in Assen en redigeerde aldaar de "Provinciale Drentsche Courant", waarin hij trouwens als Hagenaar reeds politieke hoofdartikelen had geschreven.

In 1860 werd Boom schoolopziener in het eerste district van de provincie Drenthe (Assen en omliggende dorpen bevattende), hetgeen hij omstreeks 20 jaren gebleven is. Ook als novellist is hij bekend. Met A. G. Lesturgeon schreef hij in 1843: „Een Drentsch gemeente-assessor met zijn twee neven op reis naar Amsterdam in het voorjaar van 1843". In het zelfde jaar verscheen: „Drie dagen op reis of Bentheim en Steinfurt door een Drentschen bril bekeken", in Maart 1930 naverteld door W. H. Dingeldein te Denekamp, zie „Tubantia en Enschedesche Courant" van Maart 1931. In 1846 zag van hem het licht: ,Wandelingen in en om Zwolle, door een neef van den Drentschen assessor", met een plattegrond van Zwolle, en in datzelfde jaar: „Wat een Utrechtenaar zag en hoorde bij de beursinwijding te Amsterdam, en vervolgens te Kampen, Zwolle, Deventer, Zutphen en Arnhem".

Daarna schreef Boom in 1847 met A. C. Lesturgeon en D. H. van de Scheer: „Drenthe in vlugtige en losse omtrekken geschetst door drie podagristen", 2 deelen, en in 1847 verscheen toen: „Mijne reisportefeuille of omzwervingen door Overijssel, door een neef van den Drentschen assessor", het boek dat nu herdrukt zal worden. Nog zijn van Boom bekend: „Prins Hendrik der Nederlanden in Drenthe, 25, .......................