Honderdvijfenzeventig jaar straatnamen in Enschede, gevat in beschrijvingen, anekdotes en foto's.

J. van Ooyik

Uitg. van de Berg, softcover, geillustreerd


Voorwoord
Het verschijnen van het derde straatnamenboek van onze gemeente Enschede is voor mij een welkome aanleiding om de straatnamencommissie in het algemeen en de heer J. van Ooyik als de auteur in het bijzonder, geluk te wensen met de nieuwe, in mijn ogen geslaagde, opzet ervan.

Niet langer een 'vindboek', is het thans geworden tot een specifieke geschiedschrijving van onze stad.
We lezen er in over de straatnamen in het oudste deel van de binnenstad, die ons herinneren aan de aanwezigheid van wallen, molens en grachten eertijds. Grotestad-allures èn de textielhandel met onze vroegere kolonies vonden in het begin van deze eeuw hun weerslag in de benoeming van een Indische buurt. Bloemen, sterren en staatslieden gaven hun naam aan de forse uitbreiding van de gemeentelijke infrastructuur in de eerste helft van deze eeuw, wat overigens overeenkwam met de straatnaamkeuzes in de grote Europese steden.

Wij zochten het dichter bij huis toen wij in ons eerste grote uitbreidingsplan, de Wesse' lerbrink, de namen lieten voortleven van de kleine Twentse dorpskernen met hun brinken als kloppend hart. Evenals tien jaar later de oude Twentse boerenerven dat deden in de Stroinkslanden en wij ons thans - wéér tien jaar later - buigen over wat er vastgelegd dient te worden aan oude Twentse landgoederen in de Helmerhoek.

Intussen deden meelevende burgers door de jaren heen suggesties voor straatnaamgeving. Soms ten gunste van een familielid, dat zich in hun ogen bijzonder voor Enschede had onderscheiden. Maar ook andere tendensen lieten van zich horen. Zo leidde de vrouwenemancipatie, met hernieuwde kracht ingezet in de late jaren '60, tot de vraag om straten te noemen naar emancipatie-vóórvrouwen en, meer toegespitst, naar Twentse vrouwen die door werkzaamheden of schrifturen de emancipatie van de Twentse man èn vrouw hadden helpen bevorderen. In één lijn kan hiermede worden gezien de wens om hen te gedenken, die de Twentse textielarbeider tot grotere bewustwording brachten.
Dat, hoewel de suggesties zwaar wegen, niet onmiddellijk aan al die voorstellen kan worden voldaan, laat zich raden. De Enschedese Straatnamencommissie, waarin onder meer een vertegenwoordiger uit de Oudheidkamer zitting heeft, staat borg voor een evenwichtig naamgevingsbeleid.
Een woordenboek geeft informatie over de spelling, afleiding en betekenis van een woord. Dit boek doet dat met betrekking tot de straatnamen van de gemeente Enschede.

H. Wierenga, burgemeester.