HENDRIK CAREL LAZONDER EN HET ONDERWIJS TE DENEKAMP IN DE NEGENTIENDE EEUW
DOOR W. H. DINGELDEIN

In de oude dorpsschool van Denekamp had de schoolmeester Gerrit Bonke zes en twintig jaar de plak gehanteerd, toen hij 12 Juli 1829 overleed in den ouderdom van ruim 58 jaar 1). Hij was altijd vruchtgebruiker van de goederen der St. Antonius-vicarie geweest en had daarvoor de jeugd moeten onderwijzen in lezen, schrijven, rekenen en zang en ze opvoeden tot godsvrucht en deugd. Bovendien vormde de bespeling van het orgel in de Hervormde kerk de andere, doch minst zware helft van zijn taak. Wie zou die echter op zijn schouders nemen, toen hij het tijdelijke met het eeuwige verwisseld had? Daarover schijnt het gewone publiek in Denekamp zich het hoofd niet te hebben gebroken: hij had immers twee zoons, Hermannus en Willem Nicolaas, van wie de eerste toen ruim 20 jaar was, de tweede 12. Lag het niet geheel in de lijn der traditie, dat Herman opvolger werd van zijn vader? Immers deze had het schoolmeesterschap overgenomen van zijn ouderen broer Joachim Adolf en die weer van zijn vader Hermen, zoodat het ambt reeds sinds 1758 door leden der familie Bonke werd bekleed. En voor dien was Joachim Adolf Broese, de schoonvader van den laatstgenoemden Hermen, schoolmeester en organist geweest, sinds 1723 al. Dus was die betrekking reeds meer dan een eeuw lang overgegaan „van vader op zoon" 2).

Maar zoo eenvoudig was het met de opvolging van Herman Gerritszoon
1) De data van geboorten, huwelijken en sterfgevallen ontleend aan de registers van den Burgerlijken Stand in de verschillende gemeenten.
2) Vergelijk: W. H. Dingeldein, lets over de school te Denekamp in de 17e en 18e eeuw. (Versl. en Med. Ov. R. en Gesch., 55e stuk, 1939, blz. 110.)

Softcover, zonder jaartal, overdruk van Regt en Geschiedenis