Grepen uit de historie van Borne

Harten-Fransen van M.G.E.

Uitg. Eigen beheer ?, softcover, geillustreerd, geen paginanummering.


VOORWOORD
In dit boekwerk laten we u kennismaken met een beknopte samenvatting van bronnen uit de rijke historie van Borne vanaf de middeleeuwen tot het einde van de 19e eeuw. De marke Senderen lag in het hart van Twente. Senderen wordt als Sindron genoemd in het Heberegister in de 10e eeuw.
De marke Senderen was een knooppunt van diverse postroutes:
le Oldenzaal - Zwolle, 2e postroute Delden - Ootmarsum, 3e Delden - Almelo, 4e handelsroute Deventer – Hannover.

Voor zover kan worden nagegaan moet de eerste bewoning in en rond de Oude Es zijn geweest vanaf "Huize Potkamp". Die oude es had een uitloper "De Horst", waarop en waaraan zich het dorp Borne rond kerk en Meyershof ontwikkelde. Op het eind van de Horst lag een borg, die in 1645 aangeduid wordt met "De Borch in de Horst" en bewoond werd door Johan Tonis ten Cate.
Veel literatuur over dergelijke borgen is te vinden in de Duitse geschiedenis.

Op bijgaand kaartje van een Duitse borg kunt u zien dat er veel overeenkomst is met het kadastrale kaartje van Borne.
Deze Duitse borg was een verdedigingsstelsel en werd daarom Herenwerk genoemd en was in de 10e eeuw ontstaan uit de spieker Mussinger bij Evers-winkel, een Bauernschaft Hof Scholten Umgrove. In het algemeen waren borgen het oudste verdedigingsstelsel dat we hier kenden. Borgen worden al genoemd in het Sanskriet.

De borg te Borne was een bezitting van de Averhagen's, Johan Mulert tot Voorst en Herman van Twickel, gehuwd met Lamsberga van Averhagen.

Borne zou zijn kunnen ontstaan uit:
Borghende, (Borgende), Borg-ende, de borg op het einde.
In dit boekwerk voorkomende chronologische lijsten zijn alleen gericht op Borne.
Tevens zijn er vele gegevens in verwerkt uit het archief van wijlen de heer Gerhard ten Voorde.
Ten slotte dank aan allen, die mij behulpzaam zijn geweest bij de totstandkoming van dit boekwerk, w.o. mevrouw Minos-van Harten, Benedict van Harten, die vele foto's verzorgd heeft en de heer
B. Wennekink.

Borne, december 1984
M.G.E. van Harten-Fransen