De rechtsgeschiedenis van de stad Oldenzaal en van de mark Berghuizen tot 1795

H.J.M. Weustink

Uitg. van Gorcum & Comp., hardcover met stofomslag,

In Oldenzaal werd door Marcellinus in de tweede helft van de achtste eeuw het Christendom gebracht en een kerk gebouwd, waar de gelovigen uit het omliggende kerspel bijeenkwamen. In de nabijheid van deze kerk ontstond een bloeiende marktplaats, waaruit zich de stad Oldenzaal heeft ontwikkeld. De huizen dezer stad waren gebouwd op percelen, die door de bisschop van Utrecht in niet-heerlijk tijnsrecht waren uitgegeven.

De burgers van de stad Oldenzaal waren St. Maartensdienstmannen, die ruiterdienst moesten verrichten ten behoeve van het Sticht. Daartegenover genoten zij bijzondere privileges, zoals jachtrecht en het voorrecht, dat een poorter van Oldenzaal, die een halsmisdrijf begaan had, niet met de galg, maar – evenals een edelman – met het zwaard terechtgesteld moest worden. Tot de ontmanteling in 1626 was Oldenzaal ook als vesting van belang; meermalen heeft de stad van oorlogsgeweld te lijden gehad.

In de Landsvergaderingen van Overijssel stond Oldenzaal tot het einde van de 16de eeuw op één lijn met steden als Deventer, Kampen en Zwolle, maar later was dit niet meer het geval.
Tevens kenschetst de schrijver de verhouding tusschen de stad en de omliggende mark Berghuizen. De stad was gewaard in de markegronden en de buren van Berghuizen moesten Oldenzaal op militair gebied bijstaan.

Door de verdeling van de markegronden van Berghuizen in 1846 hield deze mark op te bestaan en kwam er uiteraard een einde aan de samenwerking tussen de stad en de mark, welke samenwerking door de auteur op treffende wijze wordt uiteengezet.