Beelden uit het verleden van Enschede

Dick Taat

Uitg. van de Berg, softcover, geillustreerd

Dit is geen boek als een verhaal om in een keer door te lezen. Het geeft een overzicht van beelden, vermeldingen en beschrijvingen uit het verleden van Enschede. Persoonlijk verzameld en geordend, uitgaande van het principe, dat de geschiedenis van Enschede al geschreven is sinds in 1920 de tweede zeer vermeerderde en verbeterde druk verscheen van Dr. A. Benthem, Gzn.: "De geschiedenis van Enschede en zijne omgeving". Hoewel het niet in de openbare verkoop werd aangeboden, zijn er nu nog exemplaren bij gevestigde instellingen, enige particulieren en soms weer in de handel voor zeer veel geld.

In 1962 zette LA. Stroink alle bestaande literatuur, dus ook met aanvullingen van recente datum met 26 "geletterde" hoofdstukken duidelijk op een rij in "Stad en land van Twente". Alle andere gerenommeerde schrijvers en schrijfsters, die hij nog goed gekend heeft, gaf hij een plaats in het veelgebruikte standaardwerk. Maar het "Historisch Stadsalbum van Enschede", door Johan Buursink was er nog niet. En ‘n Sliepsteen van de St. Historische Societeit Enschede Lonneker evenmin.

Sindsdien is er veel oud nieuws op allerlei niveaus opgediept.
Jubileumboeken, clubbladen en de dagelijkse pers brengen nu veel historische artikelen. "Inslag" bracht een aantal fraai geillustreerde themanummers, samengesteld door een deskundig schrijverscollectief. Veel is ook goed doorverteld en soms zelfs in den treure herhaald.

Een nieuw facet in de geschiedschrijving van Enschede is de grote belangstelling voor de fotoboeken. De moderne mogelijkheden voor reproduktie maken het gemakkelijk zich een voorstelling te maken van het beeld van Oud Enschede. Zo is op weg naar Enschede" door onze eerste echte gemeente archivaris, Ties Wiegman, een charmant voorbeeld van een groot aantal tot nu toe onbekende archiefstukken dat voor iedereen open ligt. En wat er nog allemaal in het gemeentearchief is! Materiaal voor een nieuwe geschiedenis van Enschede.

Voor het jaar 2000 zou zo'n werk mogen verschijnen. Het schrijven van een complete historiografie is werk voor de wetenschap.
Als amateur historisch onderzoeker van het lokale en regionale erfgoed, als "streekhistoricus" heb ik een aantal zaken bestudeerd. Op zoek naar zeldzame stukken en oude drukken dacht ik een afgerond tijdperk te kunnen doorlopen. Maar het bleek een oneindige story vol spannende verwikkelingen en intriges met ontroerend mooie ontmoetingen.

Het ideale beeld van het verleden van Enschede na te jagen als een dolende ridder van Koning Arthur is nog minder dan science fiction. Maar de verhoudingen van vroeger waren niet altijd even armoedig en wie de geschakeerde en rijke verworvenheden uit het verleden wil aantonen is geen chauvinist. Het heeft ook geen zin om de verdwijnende zaken te bewenen en de nieuwe te bespotten.
"Enschede is arm aan oude monumenten, maar rijk aan geschiedenis." Om met nieuw bewijsmateriaal deze rijkdom te staven, heb ik dit boek samengesteld. Het resultaat noem ik "beelden uit het verleden", een kleine historiografie aan de hand van minder bekende bronnen.
Enschede, 30 september 1993. Dick Taat.