Aalten en Bredevoort in vervlogen tijden

B.D. Rots

Aquarel en platen van Piet te Lintum

Uitg. De Graafschap, hardcover, geillustreerd.
band heeft een paar vlekken

Ter inleiding
Het zijn vooral een tweetal instituten van oude datum geweest, welke een overwegende invloed hebben uitgeoefend op de ontwikkeling der toestanden op maatschappelijk en ander terrein, welke in de 17e en 18e eeuw in Aalten en omgeving, ja vrijwel in de gehele graafschap Zutphen werden aangetroffen, en waarvan sommige overblijfselen nog heden ten dage in het gewone leven kunnen worden opgemerkt. Het waren de Marke en de Heerlijkheid. Bovendien heeft ook in niet geringe mate, evenals elders, de Kerk haar aandeel in deze ontwik­keling geleverd.
Om nu een recht begrip te verkrijgen van de omstandigheden, waar­onder de bewoners van deze streken in de tijd der Franse over­heersing en de onmiddellijk daaraan voorafgaande eeuwen hebben geleefd, is het nodig in het kort een overzicht te hebben van hetgeen ons de geschiedenis omtrent marke en heerlijkheid leert kennen. Daarbij kunnen wij ons niet slechts tot het plaatselijke bepalen, maar zullen we dikwijls aan verschillende feiten uit de geschiedenis van geheel West-Europa aandacht moeten schenken.
De geschiedenis van Aalten valt voor een goed deel samen met die van de stad Bredevoort, welker lotgevallen men reeds in verschillende werken beschreven vindt.
Toch waren de locale toestanden te Aalten veelszins onderscheiden van die te Bredevoort, hetgeen reeds begrijpelijk is, wanneer men bedenkt, dat de stad Bredevoort reputatie genoot als vesting en niet als plaats van handel, nering en bedrijf, zoals andere steden.
Het moet dus wel de moeite lonen om de bovenbedoelde toestanden, speciaal wat Aalten betreft, eens nader in ogenschouw te nemen. Niet minder belangrijk is het een blik te werpen, in 't bijzonder wat het eind der 18e en de 19e eeuw betreft, op de gang van zaken op gemeentelijk, maatschappelijk en kerkelijk gebied.
In een 10-tal hoofdstukken wordt getracht de lezer een overzicht van een en ander te verschaffen.