100 jaar Enschedese Politie

J. van der Brink adm. bij de gemeentepolitie te Enschede

Hardcover, geillustreerd, gesigneerd door de schrijver met opdracht: "Aan mijn kinderen Froukje en Henk van de auteur, Je Vader".
Op titelblad stempel gemeente archief Enschede

binding is kwetsbaar.

Tekst van pagina 2:
De oppervlakte van Enschede was toen nog 61 hectare. Binnen deze enge ruimte, tussen de Eschpoort en Veldpoort en besloten door de grachten, de "Stadsgraven", was Enschede een dicht bevolkte stad, met een zielental van 3500 op 1 Januari 1852: mannen 1852, vrouwen 1948.

Vanaf het begin der 19e eeuw begon het karakter der stad zich te wijzigen. De landbouw en veehouderij verdween als hoofdbestaansmiddel. De mestvaalten vóór de woningen der ingezetenen werden geleidelijk opgeruimd en tenslotte verboden.

De industrie, in het bijzonder die van linnen, welke in primitieve vorm van oudsher in Twenthe als huisindustrie was beoefend, begon door de oprichting van stoomspinnerijen en -weverijen, van. Enschede een industrie-centrum te maken. De linnenindustrie is langzamerhand vervangen door de katoenindustrie.
De bevolking nam tengevolge van de grotere werkgelegenheid sneller toe en bedroeg op 31 December 1854: 4234 zielen, t.w,g mannen 2042, vrouwen 2192.

De godsdienstige gezindheid was verdeeld als volgt: Gereformeerd (thans Ned-Herv. genoemd) 2546; Roomsch-Katholiek 1390; Isr, 167; Doopsgezind 103; Ev.Luthersch: 19; Waalsch Hervormd 5; oud-Roomsch 4.

POLITIE.
Omtrent de politie in Enschede vóór 1813 is weinig te vertellen. Eigenlijke politie bestond er niet.
Er was een stadsdiender, maar deze was tevens stadsbode en schoonmaker van het Stadhuis, zodat er van politiewerk in de betekenis van handhaven van orde en wet, niet veel terecht kwam. De stadsdiender word uit de burgers der stad gekozen.

Dr. A. Benthem Gz, vertelt in zijn werk. "Geschiedenis van Enschede en zijne naaste omgeving", dat in 1660 Poort Gerrit, de waker van de Eschpoort, in 1726 Engbert ten Bouwhuis, in 1765 Willem ten Bouwhuis als stadsdiender voorkomt; in 1781 overleed als zodanig Johannes Verbeek, terwijl Hermen Hesselink in 1750 "gemeensliedendienaar" wordt genoemd.
In 1766 wordt deze functionaris "omroeper" genoemd, in 1767 en 1798 "scholte en nagtwaker" en in 1805 weer "stadsdiener'.

Een vertrek in het Stadhuis, dat met houten tralies was afgesloten en in de volksmond "hoonderkouwe" werd genoemd, diende tot gevangenis. Van gevangenisstraf hield men echter niet; werd te duur.
Toen omstreeks 1725 een zekere Lannert Tesink, bewoner van de Langestraat, telkens het dijn met het mijn verwarde, wegnam wat hem goeddacht en aframmelde wie er aanmerkingen over maakte, liet men hem eerst jaren lang ongemoeid. Eindelijk beklaagde men zich over hem bij Ridderschap en Steden, die acht soldaten uit Zwolle zonden, welke de sterke man, die men buiten huis gelokt had, overvielen, knevelden en na een kort recht, op 29 April 1728 aan een boom tussen Enschede en Hengelo ophingen.
..................................
..................................