100 jaar Enschede's Mannenkoor Excelsior 1891 -1991

Beekman GA

Uitgever: eigen beheer, softcover, geillustreerd


We honderd jaar geleden geen instrument kon bespelen ging zingen. Het mooiste en het moeilijkste instrument dat er is. Ja, zo ging dat een eeuw gelden.
Want het alternatief was veelvuldig café bezoek en dat kon voor de mens niet goed zijn. We kunnen ons dat nu bijna niet meer voorstellen. Er zijn tegenwoordig zoveel hobby's waar een mens zijn vrije tijd op een plezierige manier mee kan doorbrengen. Een van die hobby's is voor velen nog steeds het beoefenen van de zangkunst.

Zingen doen de mannen van uw koor -het Enschede's Mannenkoor Excelsior- dit jaar al 100 jaar. En nog steeds met veel plezier voor henzelf, maar ook voor zijn toehoorders. Uw vereniging is ondanks haar hoge leeftijd nog springlevend.Een vereniging, die dit jaar zijn eeuwfeest viert, heeft niet alleen ups maar ook zeker downs gekend. Het is goed om daar ook even bij stil te staan.

Een van die downs was ongetwijfeld de periode van de mobilisatie tijdens de le Wereldoorlog, toen uw vereniging bijna ter ziele was. Slechts 7 leden bleven er over. Dit waren wel de volhouders. Elke vereniging heeft altijd wel een paar van deze leden. En dat moet ook, want zij waren het die 'Excelsior' van de ondergang gered hebben. Dankzij hun grote inzet en vasthoudendheid kunt u dit jaar uw 100-jarig bestaan gedenken.

U heeft uiteraard verschillende dirigenten gehad, een van hen was Jac. Reuland, geen onbekende in deze regio. Onder zijn inspirerende leiding hebt u verschillende hoogtepunten gekend. U werd zelfs door het Koninklijk Nederlands Zangersverbond naar Finland afgevaardigd om medewerking te verlenen aan het Galaconcert van het daar gehouden congres van de Arbeitsgemeinschaft Europaischer Chorverbande. Dit was een hele eer voor u maar ook voor onze stad. U hebt zich toen een goede ambassadeur van Enschede getoond.

Ons Operagezelschap Forum Filharmonisch heeft al verschillende keren een beroep op u gedaan. Aan 3 opera's waaronder "Die Meistersinger von Nurnberg" hebt u uw medewerking verleend. Geen geringe prestatie mag ik wel zeggen. Met het Filharmonisch orkest van Forum hebt u ook een goede band opgebouwd. Zij hebben regelmatig uw concerten begeleid. Ik hoop van ganser harte dat dit ook in de toekomst mogelijk zal blijven. Dat Forum Filharmonisch nog lang de koren in onze regio kan blijven begeleiden. Maar ook dat de koren nog vaak zullen meewerken aan de opera's van Opera Forum Filharmonisch.

Hierdoor blijft er een inspirerende wisselwerking bestaan tussen professionele en amateuristische kunst. En dat is goed voor een stad en haar regio.
Bestuur, leden, donateurs en alien die Excelsior een warm hart toedragen, ik wil u graag van harte feliciteren met uw 100-jarig bestaan. Ik wens u een heel fijn jubileumjaar toe en ik hoop dat de hele Enschedese bevolking nog vele jaren van uw zangkunst zal mogen genieten.
H. Wierenga
Burgemeester van Enschede


Graag voldoe ik aan het verzoek om ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan een kort voorwoord te schrijven voor het jubileumboek van het Enschede's Mannenkoor Excelsior.
Natuurlijk wordt er al honderden jaren in en om Enschede door mannen gezongen, maar het is opmerkelijk -en het komt ook zelden voor- dat een vereniging zijn eeuwfeest kan vieren. Zonder de geschiedenis van het koor in details te kennen, mag aangenomen worden dat de vereniging in die 100 jaar zijn ups en downs heeft gekend.

Kennelijk heeft het koor -en zijn bestuur- altijd voldoende elan gehad om tegenslagen te boven te komen.
Het mannenkoor Excelsior werd in 1891 opgericht en is dus de eigenlijke jubilaris. In 1957 fuseerde Excelsior met het Enschede's mannenkoor, dat onder dezelfde dirigent, Jac Reuland, musiceerde. Toendertijd was het koor 140 man sterk.

Na de fusie brak er een tijd van grote bloei aan. De samenwerking met het Overijssels Philharmonisch Orkest en de medewerking van bekende solisten als Aafje Heynis, Roos Boelsma, Herman Scheij, Roy Blackmon en vele anderen, brachten het koor ook landelijke bekendheid.

Ook werd medegewerkt aan de uitvoeringen van het operagezelschap Forum.
Op initiatief van het Enschede's Mannenkoor Excelsior hebben ook verschillende buitenlandse koren in Enschede geconcerteerd. Op zijn beurt trad ook het Enschedese koor verschillende malen in het buitenland op, zo werden er concertreizen gemaakt naar Duitsland, Finland, Oostenrijk en Zwitserland.
Als voorzitter van het Koninklijk Nederlands Zangersverbond doet het mij uiteraard veel plezier dat de congressen van het K.N.Z.V. zich telkenjare in de aanwezigheid van bestuurders van het Enschede's Mannenkoor Excelsior hebben mogen verheugen.

Afsluitende wens ik koor en bestuur een geslaagd jubileumjaar toe. Ik hoop dat alle aktiviteiten, die in het kader van dit eeuwfeest worden georganiseerd, mogen getuigen van de kracht en de spirit die het koor naar dit jubileum hebben gebracht

Mr. E. Wilmink
voorzitter K.N.Z.V.

100-jarig jubileum 3